Yuxu pozuntuları
Yuxu, sinir sisteminin özünü təmizlədiyi, informasiyanı emal etdiyi və enerjisini bərpa etdiyi həyati əhəmiyyətli bir prosesdir. Yuxu pozuntuları sadəcə yorğunluq deyil, həm də yaddaş zəifliyi, diqqət dağınıqlığı və sinir sisteminin erkən yaşlanmasına səbəb olan ciddi nevroloji problemdir. Müasir tibb yuxusuzluğun (insomniya), yuxuda nəfəs dayanmasının (apnoe) və digər parasomniyaların kökündə duran səbəbləri araşdıraraq, təbii yuxu siklini bərpa edən elmi əsaslı müalicə üsulları tətbiq edir.
Yuxu Sağlamlığının Əsas Faktorları
Yuxu keyfiyyətini təmin edən və sinir sisteminin gecə boyu bərpasını idarə edən əsas nevroloji istiqamətlər aşağıdakılardır:
Sirkad daxili ritm
Bədənin bioloji saatının tənzimlənməsi və melatonin hormonunun sinir sistemi tərəfindən düzgün ifrazının təmin edilməsi.
Neyronal Regenerasiya
Dərin yuxu fazasında beyin hüceyrələrinin metabolik tullantılardan təmizlənməsi və neyron əlaqələrinin möhkəmlənməsi.
Yuxu Arxitekturası
Yüngül, dərin və REM yuxu fazaları arasındakı keçidlərin stabilliyi və yuxunun kəsilməzliyinin qorunması.
Oksigen Təminatı
Yuxu zamanı tənəffüs yollarının açıq olması və beynin oksigenlə tam təmin edilməsi (apnoe profilaktikası).
Tez-tez verilən suallar
Yuxu problemləri və onların müalicəsi ilə bağlı pasiyentlərimizi maraqlandıran ən mühüm suallar:
Yetkin bir insan üçün orta hesabla 7-9 saatlıq keyfiyyətli yuxu normadır. Lakin əsas olan saat deyil, səhər yuxudan durarkən özünüzü gümrah hiss etmənizdir.
Həkim nəzarəti olmadan qəbul edilən yuxu dərmanları yuxunun strukturunu poza və asılılıq yarada bilər. Müalicə mütləq problemin növünə uyğun fərdi təyin edilməlidir.
Bəli, xroniki yuxusuzluq yüksək qan təzyiqi, piylənmə, depressiya və hətta insult riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Bu, yuxuya getməyi asanlaşdıran vərdişlər kompleksidir: eyni saatda yatmaq, yataq otağında tam qaranlıq təmin etmək və yatmazdan 1 saat əvvəl elektron cihazlardan uzaq durmaq.